De Pater en de Duivel van Diepenbeek

Pater Willibald zat in de kapel van het klooster, zijn rosarium in hânden, toen het licht van de kaarsen plotseling flikkerde zonder dat er wind was. De temperatuur daalde alsof de winter zelf de muren binnenkroop. Toen verscheen aan het voeteneinde van het altaar een gestalte, zwart als de nacht zelf, met ogen die gloeidden als gloeiende kolen.

"Pater Willibald," sprak de duivel met een stem als schurend metaal, "jij hebt je heel je leven aan God gewijd. Ik ben gekomen om u te testen. Gij spreekt van verlossing en verlichting, maar kan gij de donkerheid werkelijk weerstaan zonder wanhoop?"

De pater legde zijn rozenkrans neer en keek de duivel recht in zijn verschrikkelijke ogen. "Gij zijt niet sterker dan het licht van Christus dat in mij brandt," zei hij zonder angst. "Wat wilt gij van mij?"

De duivel lachte, een geluid als brekend glas. "Drie proeven zal ik u stellen. Slaag en ik zal voorgoed uit Diepenbeek wijken. Faalt gij, dan zult gij uw geloof voorgoed verliezen."

"Eerste proef," zei de duivel: "gij zult zich moeten ontzeggen het gebed dat u het meest troost — het Onzevader — gedurende zeven dagen en nachten. Zoniet, beschaam ik uw God publiekelijk."

Pater Willibald knielde neer en aanvaardde de uitdaging. Zeven dagen lang zweeg hij het heilige gebed, sprekende alleen latijnse hymnen. Aan het einde van de zevende nacht, toen hij bijna bezweek, verscheen het aangezicht van Christus hem in een droom, belovend dat zijn vastberadenheid gezien was.

"Tweede proef," kondigde de duivel aan: "Gij zult alles wat gij houdt — uw klooster, uw broeders, uw naam — moeten opgeven zonder zeggen waarom."

De pater deed dit zonder aarzeling. Maar toen hij jaren later, arm en onbekend in een ander land, eindelijk terugkeerde naar Diepenbeek, vond hij zijn klooster intakt en zijn broeders onveranderd, hoewel zij twijfel voelden over Gods plan.

"Derde en laatste proef," sprak de duivel, nu met onverholen woede. "Gij zult mij iets moeten geven wat ik niet kan nemen — iets wat werkelijk kostbaar is zonder het ooit te hebben bezeten."

Pater Willibald stond op en opende zijn harten. "Dat welk gij nooit zult bezitten," zei hij, "is vergeving. Gij bent vervloekt niet omdat gij slecht zijt, maar omdat gij niet bereid zijt berouw te tonen. Daarom offer ik u mijn gebed aan."

En de pater begon te bidden voor de ziel van de duivel zelf, niet uit zwakte, maar uit onwrikbare liefde. De duivel gilde het uit en desintegreerde in duisternis, niet omdat hij verslagen werd, maar omdat hij voor het eerst in zijn eeuwige verdoemnis de kracht van oprechte barmhartigheid had gevoeld.

Sindsdien verliet de duivel Diepenbeek. Zeggen dat hij nooit meer werd gezien in die groene streek, waar het geloof sterker was dan alle duistere machten die het konden bedreigen.

Pater Willibald leefde nog vijftig jaar na die nacht, steeds gerustiger van geest, steeds wijzer van hart. Zijn klooster groeide uit tot een toegevlucht voor zieken, armen en rouwenden. Het gebed dat hij die nacht voor de duivel sprak, werd overgeleverd en wordt nog steeds gefluisterd in kapellen van Limburg.

Nog vandaag vertellen de bewoners van Diepenbeek dit verhaal als een herinnering: dat ware sterkte niet in het verzet tegen het kwaad ligt, maar in het vermogen te vergeven zelfs de meest onvergefelijke wezens. De duivel kon niet tegen genegenheid en barmhartigheid op — de twee dingen die hij in zijn hele verdoemde bestaan nooit had gekend.

En zeggen dat in het klooster van Diepenbeek, op donkere nacht, nog steeds het gebed te horen is — niet vol woede, maar vol liefde, uitgesproken voor alle verloren en verdoende zielen in het donker.