De Maneblussers van Mechelen

Het was een bewolkte nacht in het jaar 1687 toen Mechelen sliep. De straten waren verlaten en stil. Alleen in enkele huishoudens brande nog licht. Een dronken man wandelde door de straten van de stad, zijn geest besmet met jenever en zijn blik wankelend. Hij kende Mechelen goed, maar op dit moment zag hij de wereld door een waas van drank.

Plotseling keek hij omhoog. Boven de daken van Mechelen rees de imposante Sint-Romboutstoren op uit het duister. En wat zag hij daar? Door de bewolking brak een fel licht — het licht van de volle maan die achter de wolken gluurde. Voor zijn bedwelmde verstand leek het niet op maanlicht. Nee, het leek erop alsof de toren zelf in lichterlaaie stond!

De man slaakte een angstkreet. ’Brand! Brand aan de toren!’ gilde hij door de stille straten. ’De Sint-Romboutstoren brandt! Wakker worden, goedenacht!’ Zijn stem galm de door het duister als een waarschuwing van de dood zelf.

En hij joeg niet alleen. Zijn schreeuwen wekten anderen die uit hun huizen kwamen, nog half in slaap. ’Brand!’ werd de kreet overgenomen, van man tot man, van huis tot huis. De bellen van Mechelen begonnen te luiden — niet uit devotie, maar uit paniek. Emmers werden uit huizen gehaald, ladders tegen de muren gezet. De burgers van Mechelen, allemaal nog slaperig en verward, grepen wat zij konden grijpen.

Mannen, vrouwen en kinderen stroomden naar het plein voor de toren. Zij droegen emmer en emmertjes, kannen en potten. Sommigen sleepten ladders mee, anderen liepen rond met doeken om vuur te smoren. Het hele stadje mobiliseerde zich — niet tegen vijand, maar tegen een denkbeeldig kwaad.

Maar toen zij aankwamen bij de toren, zagen zij met eigen ogen wat er aan de hand was. De Sint-Romboutstoren stond niet in brand. Geen vuur, geen rook, geen embers. Wat zij zagen was slechts de maan — volle en helder — die door de opgetrokken wolken zichtbaar werd. De toren was niet getroffen door vuur, slechts gekust door maanlicht.

Een moment van stilte daalde neer. Toen barstten de mensen uit in gelach — niet vrolijk gelach, maar het gelach van schaamte en verwarring. Zij beseffen wat zij hadden gedaan. Zij waren uitgerukt om het maanlicht te blussen! Een stad vol volwassenen, allemaal op het commando van een dronkaard, klaar met emmers om de maan uit de hemel te halen.

Zij probeerden het stil te houden, maar geheimen reizen. Het verhaal verspreidde zich als wildvuur. Dit was niet iets wat Mechelen stil kon houden. Al gauw wisten de omliggende steden het. Dan de hele Zuidelijke Nederlanden. En uiteindelijk straalde het verhaal uit naar overal waar Nederlanders woonden.

Voorgoed kregen de Mechelaars de bijnaam ’Maneblussers’ — degenen die ’s nachts zo laat opblijven dat zij figuurlijk de maan proberen uit te blussen. Een naam vol humor, vol herinnering aan die ene belachelijke nacht. Maar een naam die nooit zou verdwijnen.