De kinderbedevaart van Schwäbisch Hall

In het jaar 1448 gebeurde te Schwäbisch Hall een buitengewoon iets: op donderdag na Pinksteren overviel de knapen van de stad plotseling een drift, naar Sint Michiel in de Normandië te bedevaarten. Ruim tweehonderd jongens werden door deze drift gegrepen, snel en plotseling, en geen enkele kracht kon hen weerhouden. Zij vertrokken tegen de wil van hun ouders.

De moeders trachtten hen tegen te houden, doch zij lieten zich niet weerhouden, zelfs niet door eigen moederhand. Bij enkelen die met geweld werden tegengehouden volgde terstond de dood. Het was, zoals een oude kroniekschrijver opmerkte, een zonderlinge en wonderlijke begeestering.

Toen de stadsraad zag dat de knapen niet te houden waren, gaf de raad, bezorgd om het welzijn van de stadskinderen, hun een schoolmeester en een ezel mee als geleide. De schoolmeester moest hen onderricht geven onderweg, de ezel droeg het reisgoed en de zwakkeren wanneer zij niet meer voort konden.

De reis van Schwäbisch Hall naar Mont Saint-Michel in Normandië was meer dan duizend kilometer, dwars door Frankrijk. Met zo’n geleide kon de bedevaart hopelijk goed verlopen. De kroniek vermeldt dat de tocht inderdaad gelukkig vonstaten ging, en de meeste knapen keerden later behouden terug.

Spoedig na de bedevaart kwam in Schwäbisch Hall een grote pestepidemie. De stad werd zwaar getroffen, en velen stierven. Sommigen meenden achteraf dat het Gods hand was geweest die de knapen waarschuwde te vertrekken — om aan de plaag te ontkomen die op handen was.

Wonderlijk genoeg was het, dat de knapen zo ver buiten het land begeerden en trokken, want in Schwaben en in het naburige Franken en Beieren bestond een overgrote menigte van bedevaartsoorden — meer dan genoeg om dichter bij huis te bezoeken. Maar geen daarvan kon hen tegenhouden: zij moesten naar de heilige Michael in Normandië.