Blauwe Gerrit

Gerrit, dronken na een kermis in 1810, ging op de heide bij Loenen liggen. Hij sliep in een ondiepe poel waarin in een vorige eeuw een lapje wol met indigo was verloren gegaan; het pigment had zich in de turfbodem opgehoopt. Gerrit lag negen uur in dat water. ’s Ochtends stond hij op met huid die blauw was — niet donker, niet licht, een indigo-blauw dat niet verdween.

Wat ook bleef: Gerrit sprak voortaan in «blauwe woorden». Hij gebruikte normale Nederlandse zinnen, maar elke uitspraak van hem klopte. Voorspellingen waren juist; raadselen kreeg hij in één keer; vragen waarop niemand het antwoord wist, beantwoordde hij correct. De Veluwse boeren vroegen hem om de oogst, het weer, de kandidaten van een bruiloft. Gerrit antwoordde, blauw.

Gerrit kreeg in zijn lange leven nooit lief. Geen vrouw wilde hem; hij was te blauw, te juist, te onverdraaglijk wijs. Hij stierf in 1873 op zijn drieenzestigste, op de heide waar hij was begonnen, met één laatste blauwe zin in zijn mond: «Ik heb iedereen gelijk gegeven en zelf nooit gewonnen.» Op zijn graf in Loenen staat geen kruis. Een blauw-geverfde steen, ongedateerd. Veluwsche boeren leggen er soms drie blauwe knikkers op.