De levende himphamp

Hendrikus had de himphamp gemaakt van een oude jas (van zijn dode vader Pieter, gestorven 1857), een hoed (ook van Pieter), twee houten armen, een koploos lichaam met als hoofd een omgekeerd zwart pannetje. De himphamp stond één meter zeventig hoog. Op de derde nacht, om vier uur ’s ochtends, werd Hendrikus wakker van een geluid op zijn voordeur. Hij ging open. De himphamp stond op de drempel, helemaal beweeglijk, op zijn houten armen rustend, met de pannetjes-hoofd hangend.

De himphamp sprak met Hendrikus’ vaders stem: «Hendrikus, ik ben Pieter. Niet Pieter zelf — Pieter is in vrede — maar Pieters jas, Pieters hoed, en het beetje stof dat aan Pieters lichaam heeft toegehoord. Wij willen iets vragen. Wij willen weten wat jij met onze stof zou doen als je dat zou kunnen voorkomen. De vogelverschrikker dragen wij graag — het is werk — maar wij willen weten of jij ons al hebt vergeven dat jouw vader van ons is weggegaan zonder afscheid. Hij stierf in zijn slaap. Heeft je dat boos gemaakt?» Hendrikus dacht. Op de jaardag (september 1857) was hij toen achtentwintig, getrouwd, twee kinderen. Vader was zesenzeventig, ineens dood, niemand had iets kunnen zeggen. Hendrikus zei: «Ja, ik ben boos. Niet meer op vader, op mezelf, omdat ik er niet was. Ik wil hem nu nog één keer zien.» De himphamp tilde één houten arm op, raakte Hendrikus’ wang aan. «Het is goed. Hij weet. Wij gaan terug naar het veld. Boer, wij doen ons werk — jouw boos-zijn is uitgesproken; dat was wat wij wilden weten.» De himphamp ging terug, stond drie jaar lang stil op het veld, schrok kraaien af, en toen hij in 1861 begon af te brokkelen, brandde Hendrikus de jas en de hoed in een eervol vuur. Hij verbouwde nooit meer een vogelverschrikker. De Tilburg-Goirlers vroegen waarom. Hendrikus zei: «Een himphamp die antwoord, mag één keer per leven van mij staan. Ik heb mijn keer gehad.»