De schreeuwende dochter van Veurne

Het was in de schemering van een herfstavond dat het begon. Elisabeth, moeder van een dochter van negen jaren, zat zoals altijd aan haar spinnewiel, met de ramen gesloten tegen de koude wind die van zee kwam. Haar dochter Marieke was op haar strozak gaan liggen, met het deksel van lood over zich heen, zoals kinderen doen als zij moe zijn en het warmer willen hebben.

Maar dat was niet normale slaap. Rond middernacht steeg er uit Mariekes mond een geluid op dat Elisabeth tot in haar beenmerg deed verstijven. Het was geen mensenstem — het was het geluid van een kat, maar geen gewone kat. Het was als een schreeuw van iets dat in doodsangst verkeerde, iets wat van buiten af in dat kleine lichaam was binnengedrongen. Elisabeth sprong van haar stoel en liep naar het kind toe. Marieke lag met gesloten ogen, maar uit haar keel kwamen zonder ophouden die verschrikkelijke lawaai voort.

De moeder schudde haar dochter heen en weer. ‘Marieke! Marieke!’ riep zij. Maar het kind werd niet wakker. En het geluid bleef. Uren lang, tot de dageraad, huilde die stem — soms als een kat die wordt gesmoord, soms als een spook dat rondwaart in de nacht, soms als iets wat geen naam heeft en wat niet behoort tot deze wereld.

De volgende morgen was Marieke wakker en zag er uit als altijd — bleek misschien, maar verder zonder sporen van de nacht. Elisabeth vertelde het aan haar buren, vrouwen die in dezelfde straat woonden en die altijd wel iets af wisten van zaken die buiten de natuurlijke orde lagen. Eén van hen, een oude vrouw met grijze lokken en ogen die alles leken te kennen, zei: ‘Dit is geen ziekte van het lichaam, moeder. Dit is een vervloeking. Iemand heeft uw kind betoverd. Misschien een vrouw die jaloers is, of iemand die uw gezin kwaad toewenst.’

Elisabeth voelde angst in haar borst zwellen. ‘Maar hoe kan dit gebeurd zijn? Wat heb ik gedaan dat men mij zou vervloeken?’

De oude vrouw schudde langzaam haar hoofd. ‘Dat vraag je niet aan mij. Maar ik kan je wel vertellen wie het kan genezen. Er is in Koksijde een pastoor, een heilige man van grote kennis en macht. Hij heeft veel vervloekingen opgeheven. Hij spreekt met de engelenwereld in een taal die wij niet verstaan. Ga naar hem. Breng hem je kind.’

Elisabeth luisterde, en hoewel ze bevreesd was voor de tocht langs slechte wegen, wist ze dat niets erger kon zijn dan die nacht nog eens mee te maken.

De volgende dag maakten moeder en dochter zich gereed voor de reis naar Koksijde. Het was een reis van meer dan twee uur te voet, langs wegen die niet altijd veilig waren. Marieke leek zich niet bewust van de angst die haar moeder voelde. Zij liepen onder grijze wolken, het kind’s hand in die van haar moeder, terwijl de zee niet ver weg kon worden gehoord, met zijn eeuwig bruisen dat klanken draagt van het verre en het onbekende.

De kerk van Koksijde lag aan het einde van een steenweg. De pastoor — een man van middelbaren leeftijd met grijze slapen en ogen vol medelijden — stond hen op te wachten, alsof hij hun komst al had gevoeld voordat zij arriveerden. Hij droeg een lang zwart gewaad dat tot zijn voeten reikte, en rond zijn nek hing een kruis van zilver dat in het licht glinsterde.

‘Moeder,’ zei hij met een stem als zoete honing gemengd met ijzer, ‘ik weet waarom gij gekomen zijt. Dit kind draagt iets met zich dat niet van haar is. Maar volg mij. Wij zullen het uitdrijven.’

De pastoor nam hen mee naar een kapel die tegen de kerk aangebouwd was. Daar waren waxskaarsen aangestoken — zoveel dat het leek of de sterren zelf naar beneden waren gekomen. De pastoor zette Marieke voor het altaar. Hij nam water dat hij had gezegend en sprenkelde het over haar hoofd terwijl hij woorden sprak in het Latijn — woorden van macht, van gezag, van goddelijke autoriteit. Zijn stem groeide in sterkte, en voor het eerst sinds het begin zag Elisabeth haar dochter aarzelen — niet van pijn, maar van bevrijding.

Langzaam, als de dageraad die de duisternis verdrijft, verdween het vreemde wezen uit het lichaam van Marieke. De vervloeking liet los als de greep van een dood hand. Het kind huilde — echte tranen, van verlichting — en viel in de armen van haar moeder.

De pastoor tilde zijn hand op en zeggende: ‘Het is voltooid. Dit kind is nu vrij. Zij zal geen nacht meer van angst hoeven te ondergaan. Het kwade heeft geen macht meer over haar lichaam of haar geest.’

Elisabeth nam haar dochter mee naar huis, en nooit meer, in al haar levensdagen, hoorde zij dat afschuwelijke geluid uit Mariekes mond. Want in die nacht, onder het gezang van een priester en het licht van heilige kaarsen, was een kind van Veurne gered.