Fiere Margriet

Margriet was niet slechts mooi — ze was schitterend. Haar haren vielen in golvende sluiers langs haar gezicht, haar ogen waren helder als diamanten. Maar wat mannen het meest aantrok, was niet zozeer haar fysieke schoonheid als wel iets anders: een zekere onbereikbaarheid. Ze liep door de straten van Leuven alsof ze alleen op aarde wandelde.

Ze was de dochter van een welgestelde koopman, en ze had alles wat ze kon wensen. Mooie kleren, geld, invloed. Haar vader wilde haar graag zien trouwen — een goed huwelijk zou zijn positie verder versterken — dus moedigde hij suitors aan. Ze kwamen talrijk: ridders uit het hele land, zonen van edelen, rijke kooplui. Ze brachten geschenken, schrijfde sonnetten, dansten in haar aanwezigheid.

Maar Margriet wees hen allemaal af. “Te dik,” over de ene. “Saai,” over de volgende. “Zijn gedichten ruiken naar dwaasheid,” over weer een ander. Ze had voor elk een reden, voor elk een kritiek. Haar trots had geen grenzen, en geen man was waardig genoeg. Haar vader schudde het hoofd. De dorpsgenoten fluisterden dat ze gek was. Maar Margriet mocht het niet schelen wat iedereen dacht.

Maar op een lentedag — op die dag toen de kersenbloesems rond de Grote Markt sneeuwden — arriveerde iemand anders. Een ridder, zo knap dat hij bijna niet echt leek. Zijn huid was glad en onberispelijk, zijn tanden wit als parelmoer, zijn glimlach besmettelijk. Hij reed op een paard dat even donker was als zijn ogen.

De ridder zei dat hij uit verre landen kwam, dat hij door heel Europa had rondgezworven op zoek naar schoonheid en wijsheid. En nu, zei hij, kijkend recht naar Margriet, had hij eindelijk gevonden waarvan hij droomde. Hij bood haar niet zomaar cadeaus aan — hij offerde haar zijn hart aan, zijn leven, zijn eeuwigheid.

Margriet kon niet zeggen nee. Of ze wilde het niet zeggen. Voor het eerst voelde ze iets wat ze niet kon negeren. De ridder was niet zoals de anderen. Hij wist wat ze wilde hören. Hij danste met haar zodat de anderen verblind waren van afgunst. Hij sprak haar toe met woorden die rood van passie waren. Ze begon ervan uit te gaan dat hij misschien, eindelijk, waardig genoeg was.

Ze maakten afspraken. Ze wandelden door de straten van Leuven — langs de universitaire gebouwen, voorbij de kapellen — altijd met zijn hand in de hare. Elke avond was een dans, elke dans leek voorbestemd.

Op een nacht waren ze aan het dansen in de grote zaal van haar vader. De ridder hield haar dicht tegen zich aan, en ze voelde zich zweven, alsof ze niet meer op aarde was. De muziek speelde, de kandelaars flikkerden, en de rest van de wereld vervagen.

Toen, in een moment van hartstocht, tilde hij zijn voet op, en — slechts voor een moment — zag ze het. Niet een voet. Maar iets anders. Een gespleten hoef. Een dierenhoef, zwart en glanzend.

Margriet schreeuwde. Haar stem sneed door de muziek. Ze trok zich terug van de ridder, haar ogen wijd opengesperrd. “Wat ben je?” riep ze. De ridder’s gezicht veranderde — de charme verdween, en wat eronder lag was iets wat niet menselijk was. Zijn ogen gloeien rood.

“Ik ben wat je altijd wilde,” zei hij. “Macht. Schoonheid. Oneindig leven. Alles kan van jou zijn, als je mij aanvaardt.” Maar Margriet was helder genoeg — misschien door schrik, misschien door goddelik inzicht — om te snappen wat dit was. Niet liefde. Verdoemenis.

Met een schrei van naam en gebed riep Margriet uit naar Maria, Moeder Gods. “Heilige Maria, bescherm mij!” Haar stem was zo hevig, zo zuiver van geloof, dat de ridder — de duivel in vermomming — brulde van pijn. De zaal vulde zich met rook en duisternis. Vlammen lekten rond zijn voeten.

“Je bent mijn ontsnapt,” snauwde hij. “Maar je trots zal je nog steeds verdoemnen. Je bitterheid zal je nog steeds afzonderen.” En met een klap van zijn vleugels — vleugels die nu zichtbaar waren, zwart en verschrompeld — verdween hij in rook en vuur.

Margriet viel flauw. Toen ze weer bij bewustzijn kwam, zat haar vader aan haar bed. “Je hebt geroepen in je slaap,” zei hij. “Het was een nachtmerrie. De ridder is vertrokken. Er is niemand meer.”

Maar Margriet wist dat het geen droom was. Ze had iets bezien wat voorbij de normale wereld lag, en ze had iets geleerd. Haar trots was niet haar kracht geweest — het was haast haar ondergang. Alleen door zich terug te grijpen op iets groter dan zichzelf, iets dat voorbij haar eigen wil lag, was ze gered.

Van die dag af veranderde Margriet. Ze werd niet ineens bescheiden — ze behield haar waardigheid en haar kracht — maar ze opende haar hart. Ze trouwde uiteindelijk met een eenvoudige, goede man, niet omdat hij haar verdiende, maar omdat zij dankbaar was dat er nog iemand was van wie ze kon houden. En in Leuven werd Fiere Margriet voortaan een waarschuwing: trots mag niet blind zijn.