De Ridder en de Mooie Pelgrim

Het was op een herfstechtend, toen de bladeren als afgekeurde tranen van de hemel vielen, dat ridder Waleran zijn paard besteeg op de weg die van Bourcy naar het westen leidde. De wind blies met een melancholie die alleen België kende, het wilde gras en de wilde heide buigend. Daar, plotseling voor hem, onbeweeglijk aan de rand van het pad, stond een gestalte van bovenaardse elegantie.

Zij was gekleed in een grijze, door tochten versletende wollen jurk, in een mantel van vervaagd fluweel in de kleur van vermoeide dageraad. Maar het was haar gezicht dat het hart van de ridder stil deed staan. Lang donkergoud haar viel over haar schouders, met trekken van een zachtheid om heiligen te verdamnen. Haar grijs-blauwe ogen weerspiegelden een oneindige triestheid, alsof zij eeuwen van lijden had gezien. “Vrouwe”, riep Waleran uit, “wat doet gij alleen in deze onherbergzame landen ?” De mooie vreemdelinge richtte haar ogen naar hem, en een lichte glimlach verscheen op haar lippen. “Ik ben een pelgrim, Heer, onderweg naar Compostella.”

Hoe kon hij weigeren ? De ridder bood zijn kasteel als toevluchtsoord voor de nacht, en de pelgrim aanvaarde met een raadselachtige glimlach die Waleran tot in zijn ziel verontrustte. Hij leidde haar door de gronden, door oude wouden waar de oude stenen van Bourcy stil leken te waken. Het kasteel verrees voor hen, een grijze massa graniet en eeuwenoude geheimen.

Bij tafel, terwijl de bedienden wijn en brood brachten, bestudeerde Waleran zijn gast met fascinatie. De pelgrim at weinig, dronk nauwelijks, en sprak over Compostella met een toewijding die bijna onredelijk leek. Maar toen zij zich vooroverboog om haar beker te grijpen, zag de ridder iets dat zijn bloed deed bevriezen. Onder de zoom van haar grijze wollen jurk kwam iets naar voren — maar het was geen menselijke voet. Was het een gespleten hoef zoals die van een geit ? Of misschien de klauw van een vogel, met lange, geelachtige nagels ? Waleran voelde angst zich in zijn borst vestigen, ijzig en onomkeerbaar.

De ogen van de ridder, verraden door verrassing, ontmoetten plotseling die van de mooie pelgrim. In haar blik lag een moment van ware verschrikking — niet schaamte, maar de donkere zekerheid dat haar geheim was opgemerkt. Zij stond uit haar stoel op met bovenaardse lichtheid, en een geluid ontsnapte uit haar keel, noch helemaal menselijk, noch helemaal dierlijk. “Gij hebt gezien”, zei zij met een stem die een millennium leek te trillen, “wat niemand zou moeten zien.”

Voor Waleran kon reageren, voor hij zijn mannen kon roepen of zijn zwaard kon trekken, verdween de pelgrim in de duisternis. Zij stroomde uit de zaal van het kasteel weg als mist in de ochtend, haar laatste woorden weerklinkend in de gewelven : “Laat uw vervloekt verlangen voor altijd uw kwelling zijn, ridder van trots.” Toen de bedienden toesnelden met hun fakkels, bleef van de mooie pelgrim slechts één spoor achter : een zwarte, vreemde, klauwvormige brandwond, diep gegraveerd in het marmer van de zaal. Dit merkteken zou jaren later nog zichtbaar zijn, fluistert men, als een eeuwig waarschuwing.

Ridder Waleran leefde de rest van zijn leven achtervolgt door wat hij die nacht had gezien. Nooit meer reed hij alleen bij het vallen van de avond. Pelgrims die op zijn deur klopten, ontving hij met wantrouwen, bestuderend elke beweging, elke verdachte gebaar. En in de tavernes van Bastogne en Bourcy, vertelden ouderen zijn verhaal aan wie wilde luisteren.

Want de legende van de ridder en de mooie pelgrim was geen waarschuwing tegen eenzame reizigers, maar tegen lichamelijk verlangen dat verblindt, tegen die gevaarlijke geloof dat uiterlijke schoonheid de weerspiegeling van een zuivere ziel zou kunnen zijn. In de donkere landen van Haute-Sûre zei men dat bepaalde schepselen inderdaad in staat waren zich in bedrieglijke schoonheid te kleden, mannelijke trotsmeerderenheid te verleiden en hen te straffen. En de in het marmer gegraveerde afdruk getuigde stil nog van de waarheid van deze eeuwige waarschuwing.