Shield
Vierzehnheiligen, Bayern / Oberfranken

De verschijning van Vierzehnheiligen

Tier 0+ - Publiek 3 min Legende
Flag
Advertentie
OthalaOthalaHandgebouwde websites die je zelf bezit

De basiliek Vierzehnheiligen op de Frankenhöhe tegenover klooster Banz, een van de mooiste rococo-bedevaartskerken ter wereld (1743–1772, Balthasar Neumann), staat op de plek waar in 1445 een schaapherdersjongen vier keer de veertien heilige Nothelfer zag verschijnen.

HW HW

1 De eerste verschijning

In de zomer van 1445 was Hermann Leicht, een veertienjarige schaapherdersjongen uit Hertzogthum Coburg, met de schapen van het Cisterciënzerklooster Langheim aan het hoeden op de Frankenhöhe, tegenover het klooster Banz. Op 24 september, terwijl hij in het korenveld het verdwaalde lam zocht, zag hij plots in het gras een wenend kind. Hij hurkte ernaast. Het kind verdween. Hermann liep verschrikt terug naar de stal.

Vier weken later, op 28 oktober, op dezelfde plek, zag hij het kind weer. Ditmaal was het niet alleen: rond het kind stonden veertien jonge mensen in witte kleren, in een halve cirkel. Het kind sprak: «Wij zijn de veertien Nothelfer. Bouw ons hier een kapel, dan zijn wij u helpers in alle nood.» Hermann holde naar de abt van Langheim. De abt twijfelde. Hermann ging vertroost terug naar zijn schapen.

2 De vier verschijningen

De derde verschijning kwam op 1 januari 1446. Het kind toonde Hermann een ronde kring op de grond, zo groot als een wieg, en sprak: «Hier komt de altaar.» De vierde en laatste verschijning kwam op 17 mei 1446. Ditmaal genazen op die plek twee zieke pelgrims die Hermann erover gehoord hadden — een lamme uit Coburg en een blinde uit Bamberg. De abt van Langheim kon nu niet meer twijfelen.

Op 28 mei 1446 zegende abt Friedrich Reuter de plek. Een houten kapel werd er in 1448 gebouwd, en in 1525 een eerste stenen kerkje. De pelgrim trok aan: tegen 1700 telde men jaarlijks 100.000 pelgrims. De plek heette Vierzehnheiligen — de veertien heiligen.

3 De rococobasiliek

In 1741 vroeg de Bisschop van Bamberg, Friedrich Karl von Schönborn, aan de architect Balthasar Neumann om een basiliek te bouwen die het pelgrimsfeit zou eren. Neumann ontwierp een rococo-meesterwerk met een Gnadenaltar — een ovaal altaar met de veertien Nothelfer in beelden — precies op de plek waar Hermann het kind had gezien. De bouw duurde van 1743 tot 1772.

De basiliek staat er nog. Hermann Leicht stierf in 1465 als lekenbroeder van Langheim. Zijn graf is in de basiliek. De pelgrimstocht is sinds 1446 nooit onderbroken. In 2026 trekken nog steeds 700.000 pelgrims per jaar naar de Frankenhöhe, om aan de veertien Nothelfer hulp te vragen tegen pest, oorlog, eenzaamheid en al de andere noden waarvan een mens kan vinden dat hij ze niet alleen kan dragen. De abt van Langheim die als eerste twijfelde — abt Friedrich Reuter — werd in 1457 begraven onder de Gnadenaltar, met de woorden: «Hier rust hij die wel het laatst geloofde.»

Bron: Beierse traditie van Bad Staffelstein sinds 1445; aantekeningen van het Cisterciënzerklooster Langheim; bedevaartstraditie sinds 1448.
Wist je dat? De basiliek Vierzehnheiligen (1743–1772) van Balthasar Neumann geldt als één van de architectonische topwerken van het Duitse rococo. De bedevaart trekt jaarlijks 700.000 pelgrims. De veertien Nothelfer (Heilige Achatius, Aegidius, Barbara, Blasius, Christophorus, Cyriacus, Dionysius, Erasmus, Eustachius, Georg, Katharina, Margareta, Pantaleon en Vitus) zijn een Centraal-Europese groep heiligen vereerd tegen verschillende noden.
Heimweer Heimweer

Heimweer.be — Europees Erfgoed Bewaard