Graaf Ansfried en gravin Hilsondis

Op 14 mei 994 riep Ansfried zijn vrouw Hilsondis en dochter Benedicta bij elkaar in het kasteel van Hoei. Hij zei: «Ik ben vijftig. Ik heb mijn graafschap dertig jaar geregeerd. Ik heb gevochten in zes oorlogen, gerechtigheid gegeven in honderden zaken, gezorgd voor de armen. Ik wil de tweede helft van mijn leven anders. Ik geef het graafschap aan jou, Benedicta. Hilsondis, ik vraag je vergeving voor wat ik nu doe: ik word bisschop van Utrecht. Ons huwelijk wordt geestelijk; ik blijf je trouw, maar in geest, niet in lichaam.» Benedicta, achtentwintig, ongehuwd, accepteerde. Hilsondis, vijfenveertig, dacht drie nachten.

Op de derde ochtend zei Hilsondis: «Ansfried, ik aanvaard. Ik geef jou de geestelijke trouw die jij vraagt. In ruil vraag ik één ding: laat mij ook de tweede helft van mijn leven anders maken. Ik wil de abdij van Hohorst stichten. Niet voor mij — voor de armen-vrouwen van Toxandria. Geef mij toestemming en land.» Ansfried gaf beide. Hilsondis bouwde van 994 tot 1003 de abdij Hohorst, niet als rust-oord voor adellijke vrouwen maar als toevluchtsplaats voor weduwen, alleenstaande moeders, en mishandelde vrouwen. Zij overleed in 1011, één jaar na Ansfried, in haar abdij. Benedicta, die het graafschap had geregeerd, gaf in 1007 ook haar wereldlijke macht op en stichtte de abdij van Thorn voor edelvrouwen. De drie — vader, moeder, dochter — gaven binnen vijftien jaar elk hun wereldlijke positie op. De Limburgse traditie noemt hen «de drie kronen van Hoei» en zegt: «Een graaf gaf zijn macht aan zijn dochter; een vrouw maakte van haar eenzaamheid een huis voor andere vrouwen; een dochter gaf wat haar vader gaf alsnog door. Drie keer afstand, één keer wijsheid.»