De drie bomen van Drie
Drie is een buurtschap op de Veluwe, vier kilometer ten noorden van Ermelo, omsloten door dennenbossen en een opvallend brede zandverstuiving die in de 18e eeuw werd vastgelegd. Aan de rand van het oude buurtschap staan drie eiken naast elkaar — de drie bomen die de buurtschap zijn naam geven. Volgens de Veluwse traditie zijn de eiken niet door mensenhand geplant.
1 De Veluwse pestnacht
In 1635 trok de pest over de Veluwe. In Ermelo stierven in twee maanden honderdtwintig mensen; in Putten meer dan dat; in het buurtschap Drie, dat toen bestond uit zeven hoeven en een schaapskooi, raakte iedereen aangetoken behalve een molenaarszoon van twaalf jaar oud, Jurriaan Smeenk genaamd.
Op de derde nacht van de epidemie, toen Jurriaan alleen op de schaapskooi sliep — zijn ouders waren ziek; zijn buurtgenoten waren ziek; alle volwassenen lagen in bed met de hete wang — werd hij wakker van het geluid van scheppen. Niet één schop. Drie tegelijk. Hij keek door een spleet in de schaapskooi naar buiten.
2 De drie figuren
Op de open plek voor de schaapskooi stonden drie figuren. Niet groot. Niet klein. Ze droegen mantels die in de maan grijs leken. Ze groeven drie kuilen, naast elkaar, op een rij. Elk een meter diep. In elke kuil legde een figuur iets neer dat Jurriaan niet kon zien. Toen vulden ze de kuilen met aarde dicht. In elke kuil staken ze, voor ze die helemaal dichtgooiden, één eikel.
De drie figuren keken niet om. Ze schepten niet kort en niet lang — precies zoals nodig was. Toen ze klaar waren, gingen ze drie verschillende kanten op: één richting Ermelo, één richting Putten, één richting de zandverstuiving. De wind bedekte hun voetstappen voor zij twintig passen ver waren. Toen de zon opging, lagen drie kleine heuvels op de plek met daaruit drie bladknoppen.
3 De drie eiken
De pest was de volgende dag voorbij in Drie. In Ermelo en Putten duurde ze nog een week, maar wie van Drie nog leefde — vier mensen — werd niet meer ziek, en wie ziek was, werd beter. Jurriaan vertelde de schout van Ermelo wat hij had gezien. De schout liet de drie heuvels niet aanraken.
De drie bladknoppen werden eiken. Ze stonden in 1700 al even hoog als een huis. Ze staan nog. De buurtschap Drie ontleent er zijn naam aan. Wie er nu langsloopt, ziet drie eiken op een rij, alle drie van één leeftijd, alle drie even hoog tegen de wind in.
De Veluwse traditie is duidelijk: men hakt geen tak van de drie eiken. Niet voor brandhout, niet voor meubels, niet voor stookpoten. Wat de drie figuren in 1635 onder de wortels hebben begraven, weet niemand. Het is in 1789 een keer geprobeerd: een houthakker uit Putten ging de zuidelijke eik te lijf. Hij viel dood neer voor de derde slag. Sindsdien staat in Drie aan de stam van de zuidelijke eik een ijzeren plaat met één woord: «Stilte.»
Vie FelineKattengedrag en vachtverzorging
Heimweer.be — Europees Erfgoed Bewaard
