Het Groene Kerkje

Het Groene Kerkje is laat-romaans, één schip, één toren, het kleinste kerkje van Oegstgeest. De buitenmuren zijn altijd lichtgroen door mos; de Oegstgeester traditie zegt dat één nacht per eeuw, op een onvoorspelbare datum, alle stenen smaragdgroen kleuren — helder, alsof zij van binnen oplichten. Dat duurt één nacht. De volgende ochtend zijn de muren weer mat-groen. De «groene nachten» sinds Willibrord (rond 720) tellen er twaalf, op grond van mondelinge overlevering en kerkboeken. De laatste was 11 mei 1925.

J.H. Leopold (1865-1925), Hollands grootste 20e-eeuwse dichter, woonde tot zijn dood in Oegstgeest. Hij is op het Groene Kerkhof begraven op 23 augustus 1925. Drie maanden voor zijn dood, op 11 mei 1925, was de groene nacht. Leopold ging die nacht naar het kerkhof en zat zes uur lang tussen de stenen, lezend — eerst zijn eigen gedichten hardop, daarna de namen op de oude grafstenen, een per een, alle 187 zichtbare. Drie buren zagen het door de hek-spijlen. Leopold lachte na de laatste naam, ging naar huis, zei tegen niemand iets. Op 23 augustus stierf hij aan een hartaanval. Sinds 1925 zegt de Oegstgeester traditie: «In de groene nacht staat Leopold op uit zijn graf en leest de stenen voor. Wie hem hoort, hoort niet woorden maar één soort licht in zijn oren. De volgende groene nacht is in 2025 of later. Houd het kerkje in één oog; mos kleurt onverwacht.»