Shield
Zuid-Holland, Zuid-Holland

Koning Eseloor

Tier 0+ - Publiek 2 min Sprookje
Flag
Advertentie
OthalaOthalaHandgebouwde websites die je zelf bezit

Koning Eseloor van Holland werd geboren met één menselijk oor en één ezelsoor. Zijn moeder verbond hem hoofd-doek vanaf de geboorte. Alleen zijn barbier wist het. De barbier kon het geheim niet dragen; hij fluisterde in een wilg. Een fluitje van de wilg verraadde de koning op een feest.

HW HW

1 Het oor

Koning Eseloor regeerde Holland tussen 1389 en 1421 (legendarische datering). Hij werd geboren met één menselijk linker oor en één grijs ezelsoor van vijftien centimeter rechts. Zijn moeder, koningin Beatrice, verborg het direct — hoofddoek vanaf de geboorte, in alle gravures, op alle munten. Eseloor regeerde rechtvaardig, sprak gewoon Hollands, hoorde bovengewoon goed (het ezelsoor hoorde acht keer beter dan een mensenoor). Hij trouwde met Margaretha; zij wist het pas op de bruiloftsnacht. Zij zwoer te zwijgen. Niemand anders wist — behalve de barbier. De koning had iedere week zijn haar geknipt; de barbier zag het oor.

2 De wilg

Barbier Adriaan was een eerlijk man, maar geheime dragen kunnen weinig mensen. Hij vertelde het zijn vrouw niet (te risicovol), zijn pastoor niet (biechtgeheim is geen geheim), zijn broer niet. Het verteren in zijn maag. Hij werd ziek. In 1418 ging hij naar één eenzame wilg op de Zuid-Hollandse polder, dorp Stolwijk, sprak in een holle tak: «Koning Eseloor heeft één ezelsoor.» Drie keer. Hij voelde zich beter. Hij ging naar huis en zei: niets aan zijn vrouw. De wilg hoorde het. In 1421, drie jaar later, sneed een dorpsspeelman een tak van precies die wilg om er een fluitje van te maken voor het huwelijk van koning Eseloors dochter. Op het feest blies hij. Het fluitje speelde geen melodie; het zong: «Koning Eseloor heeft één ezelsoor. Koning Eseloor heeft één ezelsoor. Koning Eseloor heeft één ezelsoor.» Driehonderd gasten hoorden het. Eseloor werd rood, lachte, nam zijn hoofddoek af. Het ezelsoor stond rechtop. Hij zei: «Ja. Ik draag het sinds mijn geboorte. Ik regeer wel rechtvaardig. Een ezelsoor zegt niets over rechtvaardigheid; het zegt alleen iets over horen. Ik hoor beter dan jullie. Daarom regeer ik beter.» Niemand lachte; iedereen knikte. Eseloor regeerde nog tien jaar zonder hoofddoek; hij stierf in 1431, geliefd. De Hollandse traditie zegt: «Een fluitje van de wilg liegt niet. Wie een geheim de wilg vertelt, vertelt het de wereld na drie jaar. De koning trok zijn doek af en bleef koning. Een waarheid die men toegeeft is geen schande; verbergen is.»

Bron: Hollands sprookje; Sinninghe; ATU 782 (Midas met ezelsoren), lokale Hollandse variant.
Wist je dat? De Hollandse variant van ATU 782 (Midas-met-ezelsoren) verschilt van de Griekse: de koning is geboren met één ezelsoor, niet door Apollo bestraft. De wilg in plaats van het Griekse riet is een Hollandse aanpassing — wilgen groeien in de polders. De «Eseloor»-naam betekent «ezelsoor» in Oudhollands.
Heimweer Heimweer

Heimweer.be — Europees Erfgoed Bewaard