De vervloekte bruid van Lochem

Trijn ter Maat trouwde op 14 mei 1652 met Daniel Bekker, zoon van de Lochemse meester-zilversmid Bekker. De Ter Maat-vader was acht jaar eerder door Bekker-vader zwaar benadeeld in een handelszaak. Trijn’s moeder — weduwe sinds twee jaar — weigerde naar de bruiloft te komen. Zij sprak op de drempel van haar huis: «Trijn, ik vervloek je. Niet om je leven. Voor je drie kinderen. Geen van de drie zal je vader kennen.»

Trijn werd in 1653 zwanger. Daniel reisde voor zaken naar Antwerpen en stierf onderweg aan koorts. Trijn beviel van een dochter. Trijn hertrouwde in 1656 met de Lochemse smid Hendrik. Zij werd zwanger; Hendrik viel in 1657 door zijn aambeeld dood neer voor de geboorte. Trijn beviel van een zoon. Trijn trouwde in 1659 met Reinier, een molenaar van Borculo. Reinier verdronk in 1660 in zijn eigen kolk voor de geboorte. Trijn beviel van een tweede dochter.

Trijn’s moeder stierf in 1665. In haar testament zat één brief gericht aan Trijn. De brief was kort: «Trijn, ik heb je niet vervloekt. Ik heb gemerkt dat je vader op zijn sterfbed jou had vervloekt omdat je met een Bekker zou trouwen. Ik heb het in mijzelf opgenomen om de schuld te dragen, in de hoop dat de vloek bij mij zou stoppen. Het werkte niet. Vergeef je vader. Vergeef je moeder. Vergeef. Vergeef.»

Trijn vergaf. Zij trouwde een vierde keer in 1666 met een eenvoudige Lochemse boer, Toon Bos. Toon stierf niet. Hij leefde nog dertig jaar. Trijn kreeg met hem geen kinderen. De drie kinderen die zij wel had — van Bekker, van de smid, van de molenaar — groeiden gezond op. Geen van de drie kende zijn vader, zoals de vloek had gezegd. Maar zij kenden Toon, die geen vader was, maar wel vader voor hen werd. De Lochemse traditie noemt deze sage niet de vloek-sage. Het noemt haar de sage van de vergeving die te laat kwam, en de stiefvader die op tijd kwam.