De Medaille van Lanaken

Het begon schijnbaar onschuldig, zoals een vloek dat doet — bijna onzichtbaar, bijna als toeval. De dieren sterven, zei men. Dat gebeurt. Een geit hier, een varken daar, een schaap dat ziek wordt. Maar in het geval van de familie in Lanaken was het geen toeval. Alles wat ze hadden, ging dood.

Eerst waren het de geiten. Gezonde dieren, vol leven, die plotseling begonnen te zeuren en binnen enkele dagen hun ogen sloten. Dan de varkens. Sterke, welgevoed beesten die zonder waarschuwing neervallen, alsof een onzichtbare hand hen naar de aarde drukte. De schapen volgen. Na enkele weken was de hele kudde weg. Maanden werk, jaren’ inspanning, alles dood.

De buren fluisterden. Ze wezen. En ze noemden twee namen: die van de vrouw en haar moeder die in het huis ernaast woonden. Heksen, fluisterde men in de herberg. Dat múét wel. Waarom zou anders alles sterven? Waarom zou God — die toch een goed mens beschermt — alles van deze familie afnemen?

Maar erger zou nog komen. Toen de dieren waren gestorven en de kas leeg, toen alle voedsel en alle inkomsten verdwenen waren, gebeurde het ergste wat kan gebeuren: de vloek sloeg over op de mensen.

Het driejarige zoontje werd ziek. Niet zomaar ziek — het kind huilde dag en nacht, terwijl zijn longen ervan aftobden. Longontsteking, zei de dorpsdokter. Een slechte longontsteking. Het kind zal niet veel langer maken, voegde hij eraan toe met de zekerheid van iemand die dit al heel wat keer had gezien. De moeder verloor de hoop. De vader verkeerde in wanhoop.

En toen gebeurde het volgende: een vrouw uit het dorp, een wijze vrouw die in dergelijke dingen ervaring had, deed de vader een voorstel. ‘Ga naar de paters van Godsdael in Val-Diëu’, zei ze fluisterend. ‘Die paters hebben meer macht dan de bruine paters hier in het dorp. Meer macht tegen dit soort dingen. Ze kunnen helpen.’

De vader vertrok om vijf uur ’s ochtends met zijn fiets. Het was niet dicht bij, het dorp Val-Diëu lag goed een uur rijden vandaan, door heuvelachtig terrein. Maar hij hoefde niet te fietsen — hij vloog. Zijn zoon stierf thuis in het klooster zei men je kon helpen.

Toen hij om tien uur aankwam bij de abdij, zag hij al dat dit een plaats was waar zaken gebeurden die normale mensen niet begrepen. De muren waren oud, veel ouder dan Lanaken zelf, en ze leken beladen met geheimen. De pater ontving hem in een cel, eenvoudig als een gevangenis, en hoorde het hele verhaal aan.

Toen de vader was uitgesproken, sloot de pater zijn ogen. Hij begon te bidden — niet hardop, maar met zo’n intensiteit dat de vader voelde dat er iets gebeurde. Het leek uren te duren, hoewel het waarschijnlijk slechts minuten waren. Toen de pater zijn ogen opende, zei hij: ‘Huil niet, mijn vriend. Uw kind zal niet sterven. De vrouw die uw kind ziek heeft gemaakt, zal het kwaad dat ze heeft aangericht, moeten ongedaan maken.’

En op datzelfde moment — op hetzelfde ogenblik dat de pater deze woorden sprak — gebeurde iets ongelooflijks. De zieke jongen, die drie dagen lang niet meer had gesproken, die alleen maar had gehuild en naar lucht had gesnakt, riep plotseling: ‘Moeder, ik wil drinken!’

De moeder dacht eerst dat ze het zich verbeelde. Maar toen — het was alsof iemand haar hartslag voelde — kwam de verdachte vrouw aan de deur. Ze vroeg of ze even bij het jongetje mocht gaan kijken. De moeder, plotseling helder van geest, stuurde haar boos weg. Geen stap verder, zei ze. De heks — want dat was ze, zonder twijfel — kon niet binnenkomen.

De vader keerde thuis terug met iets wat klein en glanzend in zijn hand lag: medailles van de Heilige Benedictus. Die nacht zette hij de medailles op elk van zijn kinderen. En onder de slagboom van de poort — waar ieder die het erf betrad zou moeten passeren — begroef hij een medaille, bedekt met aarde. Sindsdien is de heks nooit meer binnengekomen. De jongen groeide sterk op, de familie bloeiде. De medaille had het onmogelijke gedaan.