De stem op Lichtmis

Marguerite was een vrouw die door het leven genadiglijk behandeld scheen te worden. Haar huwelijk met Zeno Vanneste was niet zomaar een praktisch arrangement geweest, zoals in die tijd voor vele vrouwen het geval was, maar een echt liefdesverhaal. De familie Vanneste bezat een welgestelde boerderij in de landen rond Ieper, waar het graan hoog groeide en de dieren gezond waren. Er waren sterke zonen die meewerken op het land, en dagelijks werd er gezegend aan tafel.

Maar op een winternacht, terwijl Marguerite en Zeno samen bij het vuur zaten, voelde Marguerite iets dat veel vrouwen kennen – een soort huiverig besef. ’We zijn veel te gelukkig,’ zei zij heel zacht tegen haar man, terwijl zij zijn hand pakte. ’Zeno, ik ben bang. Iets ergs is op komst. Geluk van deze soort kan niet ongestraft blijven.’

Zeno lachte liefdevol en drukte haar hand, stellende haar gerust met de woorden die mannen zeggen wanneer zij niet willen geloven in de donkere voorvoelens van vrouwen. Maar Marguerite’s angst bleef hangen in de lucht zoals mist boven de kliffen van Passendale.

Op Lichtmis – de tweede februari, wanneer de winter nog zijn volle grimmigheid toonde – ging Marguerite naar buiten om brandhout te zoeken. De sneeuw lag dik op de velden en de bomen gebogen onder hun witte last. Het was die grijze, koude stilte waar Vlaanderen zo goed in is, die stilte die lijkt te wachten op iets.

Marguerite was aan het zoeken naar omgevallen takken toen zij het hoorde. Een stem – niet van buiten, maar van ergens diep in de lucht zelf, alsof de winter zelf sprak. De woorden waren eenvoudig maar afgrijselijk: ’Iemand zal sterven op deze boerderij.’

Marguerite voelde het bloed uit haar gezicht wegvloeien. Zij had niet luid horen spreken, geen voelstappen in de sneeuw gehoord, niets dat aangaf waar de stem vandaan kwam. Maar zij kende die stem zonder enige twijfel – het was de stem van onheil zelf. Zij liet het hout vallen, het verspreide zich in de sneeuw als de botjes van een dode, en zij rende terug naar het huis. Haar handen trilden toen zij de deur achter zich dichtsloot.

Diezelfde avond kwam Zeno thuis met hoge koorts. Zijn ogen waren rood en zij zeiden dat hij niet goed was. De koorts steeg dag na dag, en hoewel zij alles probeerden – kruiden, gebed, het gebed van priesters – leek niets te helpen. Zeno sprak van vreemd dingen in zijn hallucinaties, woorden die geen zin maakten, uit zijn mond voortkwamen alsof iemand anders door hem sprak.

Na enkele weken werd hij naar het ziekenhuis gebracht. Drie artsen werden ontboden uit de stad. Zij voerden onderzoeken uit met hun moderne instrumenten en hun wetenschappelijke kennis. Maar niemand kon zeggen wat hem plaagde. Ze konden slechts hun hoofd schudden. ’Wij kunnen niets voor hem doen,’ zeiden zij. Zeno stierf twee weken later, zijn lichaam vermagerd, zijn geest ergens anders heen gegaan.

Minder dan zes maanden later verloren zij hun jongste zoon aan leukemie. De jongen was zeven jaar oud en hij verdween in dezelfde mysterieuze, langzame weg als zijn vader. Marguerite’s voorvoelens hadden gelijk gehad. Het geluk dat zij hadden bezeten was niet voor hen bestemd geweest. De stem op Lichtmis had waarheid gesproken, en niets kon de werkelijkheid van wat volgende meer veranderen.