De straffing van de mol

Lange geleden, in een tijd toen de goden nog dicht bij de aarde leefden en de natuur sprak met de tong van dieren, waren de velden rond Modave zo vruchtbaar dat ze goud leken uit te stralen. De boeren zongen zachtjes terwijl ze zaaide, en hun oogsten waren zo overvloedig dat zelfs de armen zich niet hoefden te bezweren.

In deze gouden tijd woonde een mol in het veld van een bijzonder goede landbouwer. Deze man — Bertrand heette hij — behandelde de mol met respect. Hij beschouwde het dier niet als plaagdier, maar als een wachter van het land. Wanneer de mol zijn gangen groef, zeiden de dorpelingen, was het om de grond los te maken zodat water goed kon stromen. De mol was een geschenk van de aarde zelf.

De mol, op zijn beurt, was dankbaar. Het dier groef zijn gangen en maakte het land zo vruchtbaar dat Bertrands velden beroemd werden in heel de streek. Boeren van heinde en ver kwamen kijken naar dit wonder. Hoe kon één man zoveel voortbrengen?

Maar zoals vaak in deze verhalen, kwam er jaloezie. Een buurman van Bertrand — een man genaamd Arnould, die mager was en verbitterd — kon het succes niet verdragen. Elke nacht keek hij naar Bertrands gouden velden en voelde alleen haat.

Op een dag, toen de mol van Bertrands veld aan het oppervlak was gekomen om lucht te halen, benaderde Arnould hem. In de taal die dieren verstaan — want de mol kon verstaan wat mensen niet konden horen — zei Arnould: "Waarom dien je deze man? Ik zal je alles geven wat je wilt als je zijn velden verraadt."

De mol was verzwakt door honger. Arnould had hem gelokkt met wormenkruimels en beloften. "Als je de gangen graven waar ik je zeg," fluisterde de buurman, "zal ik je voer geven zonder einde. Je zult een koninkrijk onder mijn veld graven, en niets zal je ontbreken."

De mol, die zo lang het vertrouwen had genoten van Bertrands liefde, gaf toe. Die nacht begon hij de gangen van Bertrands gouden veld op te breken, niet om het los te maken, maar om het te verwoesten.

Maar de aarde had gezien. De goden hadden gezien. En de straf kwam snel.

Aan het einde van de derde nacht van verraad, toen de mol nog steeds groefte in het veld van Bertrand, voelde hij plotseling hoe zijn ogen begonnen te gloeien. Niet van licht, maar van brand. Een hitte die van binnenuit kwam — een goddelijke vuur die zijn blik weggaande.

De mol probeerde te schreeuwen, maar zijn stem was verdwenen. Zijn ogen, die nooit veel hadden gezien, verden nu helemaal blind. Volledig. Permanent. Een duisternis die geen einde had.

Maar dat was niet alles. Zijn poten, die zo sterk waren geweest, voelden aan als lood. De aarde, waarvan hij dacht dat zij zijn bondgenoot was, werd zijn gevangenis. Elke plek waar hij groef, voldde niet meer veilig. Geen voer, geen warmte, geen rust. Alleen maar koud, duister, honger.

En zo bleef de mol leven — eeuwig verdoemd. Hij kon zich niet bevrijden van zijn straf. Hij kon niet sterven, want hij was vervloekt tot eeuwig lijden. Mollen groeven gangen, maar deze mol, die zijn vertrouweling had verraden, kon geen vrede vinden in de aarde.

De boeren zeggen dat mollen daarom blind zijn — omdat één mol zijn vertrouweling verraden heeft en vervolgens zelf veroordeeld is tot eeuwige duisternis. Elke mol die je ziet, zeggen ze, draagt die straf met zich mee. Het is een erfenis van schande.

Bertrands veld herstelde zich, maar het was nooit meer zo goud als eerder. De boer zelf leerde dat verdraaid kan gebeuren aan degenen die je het meeste vertrouwt, en dat de natuur onverbiddelijk is in haar rechtvaardigheid.

Tot op vandaag waarschuwen de ouders van Modave hun kinderen: "Wees nooit als de mol in het verhaal. Verraad je vrienden niet, want de aarde, en alles wat leeft erop, voelt het leed dat je veroorzaakt. En de straf is erger dan alles wat je jezelf kunt voorstellen."