De Brandfichte
Bij Saarmund (15 km zuid van Potsdam) sloeg op 12 oktober 1762 de bliksem in een 200 jaar oude spar. De boom brandde dag en nacht door zonder uit te gaan, ondanks regen en sneeuw. Hij doofde precies op 15 februari 1763, de dag dat de Vrede van Hubertusburg werd getekend, einde van de Zevenjarige Oorlog.
1 De brand
12 oktober 1762, kwart voor zes ’s avonds. Een onverwacht onweer trok over Saarmund. De bliksem sloeg in één oude spar, 200 jaar oud, hoogste boom van het bos. De boom vatte vlam. Dat was normaal — bliksem in een spar verbrandt één nacht. Maar deze spar brandde door. Het was 4 uur regen die nacht; de boom bleef branden. Volgende dag sneeuwde het; de boom bleef branden. Twee weken later kwam één strenge vorst; de boom brandde door. Saarmunders kwamen kijken, voorzichtig. Geen mens dorst er dicht bij komen; de hitte was te groot. De Pruisische gendarme rapporteerde aan koning Friedrich II in Berlijn. Friedrich liet onderzoeken; de boom was niet door olie of teer onderhouden, brandde zuiver door zichzelf. De Pruisische academie kon het niet verklaren. Maandenlang.
2 De vrede
De boom brandde door december, januari, februari 1763. Saarmunders begonnen het signaal te lezen: «Zolang de Brandfichte brandt, brandt de oorlog. De boom dooft als de oorlog dooft.» In Pruisen heerste één zware crisis — financiën leeg, leger uitgeput. Tsarin Elisabeth van Rusland was in januari 1762 gestorven, haar opvolger Peter III bevriendde zich met Friedrich, kwam uit de oorlog. Frankrijk was uitgeput. Oostenrijk wilde vrede. De onderhandelingen begonnen oktober 1762 (precies toen de Brandfichte begon te branden) in Hubertusburg, Saksen. Vier maanden onderhandelden de drie machten. Op 15 februari 1763 om elf uur ’s ochtends werd het verdrag getekend. Op datzelfde uur, 800 km noord-west in Saarmund, doofde de Brandfichte. Geen rook meer, geen vlam, niet eens warmte. De boom stond als één verkoolde staak, hol, maar overeind. De Saarmunders zagen de gelijktijdigheid pas door post-bericht twee weken later: de vrede en het doven hadden tegelijk plaatsgevonden. Friedrich II liet een granieten gedenksteen oprichten met de inscriptie: «Brandfichte. 12. Oktober 1762 - 15. Februar 1763. Solange wir kriegen, brennt der Wald.» De boom-staak staat nog op de Brandfichtenplatz, met de steen ernaast. Tradition: «Een boom die brandt zonder uit te gaan brandt voor iets meer dan zichzelf. Een oorlog brandt zonder uit te gaan tot iemand de vrede tekent. Wie de boom ziet branden, weet: zolang nog niet getekend is, brandt iets.»
Vie FelineKattengedrag en vachtverzorging
Heimweer.be — Europees Erfgoed Bewaard
