De stichting van Potsdam
Potsdam is een Slavisch dorp dat in 993 voor het eerst als Poztupimi werd vermeld in een oorkonde van keizer Otto III. In 1745 wandelde koning Friedrich der Grosse op de wijnberg ten noorden, koos de plek voor zijn zomerpaleis Sanssouci, en maakte Potsdam tot tweede Pruisische hoofdstad.
1 Poztupimi
Potsdam was tot 993 een onbeduidend Slavisch vissersdorp aan de Havel, één veerpont, vijf gezinnen, eikenbos rondom. De naam Poztupimi betekent in het Oudslavisch «onder de eiken». Op 3 juli 993 schonk keizer Otto III het dorp aan zijn tante Mathilde, abdis van Quedlinburg, in een oorkonde getekend te Magdeburg. Mathilde verkocht het in 996 aan het bisdom Brandenburg. Zes eeuwen lang bleef Potsdam een vissersdorp van honderd tot tweehonderd inwoners. In 1660 koos de Grote Keurvorst Friedrich Wilhelm het als jachtresidentie en bouwde één bescheiden stadshuis. In 1740 had het 1.700 inwoners, alleen vissers en hovelingen.
2 De wijnberg
14 augustus 1744. Koning Friedrich II (de Grote), 32 jaar, wandelde alleen op de heuvel ten noorden van Potsdam, die de Bornstedter Wijnberg heette omdat er sinds 1700 wijnstokken op werden geprobeerd (de Pruisische wijn was niet drinkbaar). Friedrich keek vanaf de top zuidwaarts: de Havel-meren, de stad, de bossen. Hij zei tegen zijn knecht: «Hier wil ik leven. Geen Berlijn, geen Wenen, geen Versailles. Hier. Geen zorgen.» («Sans souci»). Op 13 januari 1745 begon Knobelsdorff de bouw van het zomerpaleis Sanssouci. Friedrich tekende zelf elke gevel, elke trap, elke vensterindeling. Twee jaar later (1 mei 1747) trok hij in. Hij leefde er veertig jaar tot zijn dood in 1786, en wilde geen Berlin-rouwbegraving; hij wilde in Sanssouci begraven worden onder de wijnstokken, met zijn windhonden. Zijn opvolger, neefje Friedrich Wilhelm II, weigerde de wens en liet hem in de Garnisonkirche Potsdam onder een prachtige sarcofaag begraven. Pas in 1991, 205 jaar later, werd Friedrich II ten slotte herbegraven onder de wijnstokken bij Sanssouci, zoals hij gewild had. Op zijn graf staat één eenvoudig steen: «Friedrich II.» Erop legt het Potsdamse volk dagelijks aardappelen — hij introduceerde de aardappel in Pruisen. Brandenburgse traditie zegt: «Een koning kiest een wijnberg en bouwt een stad. Honderd duizend mensen volgen. Een graf onder de wijnstokken duurt langer dan een marmeren sarcofaag. Friedrich heeft het geweten; hij heeft gewacht 205 jaar tot men hem het wilde geven.»
Vie FelineKattengedrag en vachtverzorging
Heimweer.be — Europees Erfgoed Bewaard
