Het narrengerecht van Stockach

In het jaar 1315 maakte hertog Leopold I van Habsburg zich op voor een veldtocht tegen de Zwitserse Eidgenossen. Zijn leger verzamelde zich, de banieren wapperden, en de edelen wedijverden om de eer vooraan te mogen rijden. Alleen één man aan het hof hield zijn mond niet: Kuony von Stocken, de hofnar. Terwijl de hertog zijn plannen ontvouwde, stond Kuony op en sprak de woorden die niemand durfde te zeggen.

“Doorluchtige heer,” zei Kuony, “uw raadsheren hebben u verteld hoe u het land van Schwyz kunt binnenvallen. Maar heeft iemand u ook verteld hoe u er weer uit kunt komen?” Er viel een ijzige stilte. De edelen keken woedend, maar de hertog lachte — al was het een lach zonder vreugde. De veldtocht ging door. Bij de Morgartenpas liep het leger in een hinderlaag, en de nederlaag was verplettterend. Hertog Leopold ontkwam ternauwernood met zijn leven.

Na de ramp herinnerde de hertog zich de woorden van zijn nar. Als erkenning voor Kuony’s wijsheid — de enige eerlijke raad die hij had gekregen — verleende hij aan de stad Stockach een bijzonder privilege: het recht om jaarlijks een narrengerecht te houden, waarin de lage rechtspraak werd uitgeoefend tussen Maria Lichtmis en de zondag Laetare. Zo werd de gek de rechter, en de rechter de gek — en tot op de dag van vandaag vieren de Stockachers dit privilege tijdens de Fastnacht, als herinnering aan de nar die wijzer was dan zijn meester.