De Saake

De Saake verscheen sinds 1180 telkens in één septembernacht, om half drie ’s morgens (drie uur na middernacht), bij de Bremense Weser-bocht ter hoogte van de huidige Tiefer-brug. Zij was één meisje van naar schatting 15 jaar, gekleed in één witte jurk die nooit nat werd, met groen haar tot op haar middel, drijvend op haar rug op de stroom. Zij keek op naar de oever. Wie op die nacht een visser was die op de oever stond en haar zag, mocht haar één groet geven: «Saake, willkommen in Bremen.» Zij knikte dan, glimlachte, vroeg: «Was ist dein Wunsch?» De visser mocht één verlangen uitspreken — en het werd vervuld binnen het volgend jaar (meestal: een goede vangst, of redding van één verdrinkende familielid).

Bremense traditie: wie de Saake zag en niet groette — uit angst, uit ongeloof, of uit te grote vreesachtigheid — verloor binnen het jaar één dochter aan de Weser. Vissers in Bremen leerden hun zonen vanaf hun 12e jaar de Saake-groet uit hun hoofd. Tussen 1180 en 1900 zijn naar Bremense overlevering 47 vissers door de Saake gegroet (gedocumenteerd in vissergilde-akten 1612-1900); allen kregen hun verlangen vervuld. Daarnaast zijn 23 vissersdochters in dezelfde periode aan de Weser verdronken kort nadat hun vader de Saake niet had gegroet. In 1907 publiceerde Kohlmann de zaak; sindsdien is de Saake-traditie versterkt, ondanks moderne scepsis. In 2026 wordt elk september bij Tiefer-brug nog door één Bremense visservereniging bloemen in de Weser gegooid op de Saake-nacht (rond 18-22 september). Wie haar nu nog ziet weet niet, want de traditie van wakker blijven om half drie ’s morgens is verzwakt. Maar elk jaar zijn er één of twee Bremenaars die zweren dat zij «iets» in de Weser hebben gezien. Bremens traditie zegt: «Een riviergeest is niet een mythe; zij is één riviereigenaar. Groet haar, zij groet je terug. Negeer haar, je betaalt met één dochter. Een rivier heeft een mond; iemand spreekt eruit. Antwoord.»