De stichting van de Überlinger zwaardendans

In lang vervlogen tijden, toen de keizer zijn trouwe steden opriep om manschappen te leveren voor een veldtocht, stuurde Überlingen honderd van zijn sterkste mannen. Het was een eer om voor de stad te mogen vechten, en de honderd werden uitgezwaaid door de hele bevolking. Maar voordat zij vertrokken, besloten negenennegentig van hen om eerst de heilige mis bij te wonen in de stadskerk, om Gods zegen te vragen voor de strijd die komen zou.

Eén man — de honderdste — weigerde. Hij lachte om zijn kameraden en noemde hen angstige vrouwen die hun toevlucht zochten bij wierook en gebeden. Terwijl de negenennegentig in de kerk knielden, bracht hij zijn laatste uren door in de herbergen van de stad, waar hij dronk en opschepte over zijn moed. Toen het leger ten slotte vertrok, liep hij luidruchtig vooraan, ervan overtuigd dat dapperheid alleen voldoende was.

De veldtocht was lang en bloedig. Er werden veldslagen geleverd, steden belegerd en mannen vielen. Maar toen het leger uiteindelijk terugkeerde naar Überlingen, telde men de koppen en geschiedde het wonder: alle negenennegentig mannen die de mis hadden bijgewoond, waren ongedeerd teruggekeerd. Slechts één man ontbrak — de honderdste, die de kerk had versmaad. Hij was gesneuveld in de eerste slag. Ter ere van de behouden terugkeer stichtten de burgers de zwaardendans, die tot op de dag van vandaag in Überlingen wordt opgevoerd.