De Duivelskerk van Münchsmünster

In de twaalfde eeuw had Münchsmünster, een klein boerendorp aan de Donau, geen kerk. De inwoners moesten elke zondag drie uur lopen naar Ingolstadt. De pastoor van Pfaffenhofen riep op tot een nieuwbouw, doch het dorp had geen geld. Twee winters lang stond men met handen in de zakken; men bad in een schuur.

Op een avond verscheen aan de boer Wilbrand, hoofd van de gemeente, een zwart geklede vreemdeling. «Ik kan u in één nacht een kerk bouwen,» sprak de man. «Mijn voorwaarde: ik krijg de eerste ziel die door de deur passeert.» Wilbrand begreep dadelijk wie het was. Hij zei: «Komt morgenavond terug.» De vreemdeling knikte en verdween.

Wilbrand riep dadelijk de pastoor van Pfaffenhofen. De pastoor dacht na. «Een ziel,» zei hij, «is een ziel. Wij sluiten geen pact met de duivel om een kind aan hem te geven.» Wilbrand: «Wat dan?» De pastoor lachte. «Een dier heeft ook een ziel. Heb ge een haan, Wilbrand?» Wilbrand had drie hanen. Zij kozen de oudste en zwaarste — een rode haan zonder verdere waarde — en sloten hem in een mand bij de bouwplek.

De volgende avond verscheen de duivel weer. Hij had stukgehakte rotssteen vanuit de bergen meegebracht, een gele zandsteen die in de Donaumoos niet voorkwam. In één nacht bouwde hij een prachtige kerk: kruisschip, koor, toren, drie gewelven. Op het ogenblik dat hij de allerlaatste steen op het portaal ging plaatsen, riep hij: «Wie betreedt mijn kerk eerst?»

Wilbrand opende de mand. De rode haan, blij om eindelijk vrij te zijn na een nacht in het donker, vloog door de openstaande deur naar binnen, kraaide drie keer in het schip, en zat op het hoofdaltaar. De duivel, opgescheept met een dier in plaats van een mens, gaf een schreeuw die de Donau deed beven. Hij gooide de allerlaatste steen tegen de muur en verdween in een wolk van zwavel.

De steen ligt nog tot vandaag rechts van het kerkportaal, met een ingehakte haanfiguur erop ter herinnering. De kerk werd op 18 september 1132 ingewijd door bisschop Otto van Bamberg, die niets van de sage afwist. Sindsdien wordt op Münchsmünster elke kerstnacht een rode haan losgelaten in de kerk, één minuut voor twaalf, om te herinneren aan het bedrog dat het dorp redde. De pastoor in 2026 heet Andreas Bauer en houdt nog elk jaar de hanenceremonie.