Hoe Urach aan zijn naam kwam

Volgens de oude Schwabische volksoverlevering moet de naam Urach komen van een merkwaardig gebruik. In vroeger tijden hielden de graven van het gebied zich dag en nacht in de uitgestrekte wouden bezig om wild te jagen. Daar in het bos stond geen kerktoren, geen klepelend kapelletje, niets dat hun de tijd kon aangeven.

Daarom — zo zegt de sage — lieten de graven in het dal beneden een grote uurklok plaatsen, zodat zij het slaan ervan konden horen. Op die manier wisten zij ook in de diepste bossen welk uur het was en konden zij hun jacht naar de tijd richten. «Van de Uhr,» zo besluit de oude tekst, «heeft de stad daarna de naam Urach gekregen.»

De volksetymologie is fraai, maar de moderne taalkunde geeft een andere verklaring. Volgens de geleerde Tscherning komt de naam Urach niet van «Uhr» (klok), maar van het Oudduitse woord «Ur» — dat is de auerochs, het reusachtige wilde rund dat eens door de Schwabische wouden zwierf. De graven jaagden er ongetwijfeld op.

Niet alleen het Schwabische Urach draagt deze naam. Ook in het Schwarzwald ligt een Urach. Bovendien zijn er Urbach (volkstaal Aurach of Auerbach) en het oudere Urlau, dat in een Württembergs document uit 1109 als «U’rallon» voorkomt. Allemaal afgeleid van de auerochs — een dier dat allang uitgestorven is, maar in plaatsnamen tot vandaag voortleeft.