Dwergenkoning Hübich

Bad Grund ligt in een dal aan de westrand van de Harz, daar waar de bodem al eeuwen door mijnwerkers is doorgraven. Erts, vooral lood, zilver en zink, maakte de plaats rijk; de mijn Erzbergwerk Grund dolf tot 1992 en was aan het eind de laatste non-ferromijn van de Bondsrepubliek. Uit haar schachten kwamen in de loop der tijd zes miljoen ton erts en zowat 2500 ton zilver. Wie hier vertelt over een koning onder de berg die zilver weggeeft, spreekt dus over iets wat het dagelijks leven van de Grunders steeds opnieuw bevestigde.

De Hübichenstein zelf is geen gewone rots. Zijn twee naalden zijn resten van een koraalrif dat zowat 385 miljoen jaar geleden in een warme zee groeide, ver in het zuiden, en pas door het schuiven van de continenten hier belandde. Dezelfde kalkstok vormt de nabije Iberg, waarin de Iberger druipsteengrot ligt. Diep daarin staat een machtige bodemdruipsteen die men sinds mensenheugenis de dwergenkoning Hübich noemt. Al Johann Wolfgang von Goethe hield in 1784 halt bij deze koraalrots en noteerde ze in zijn dagboek. Zo heeft de sage een plek waar men haar vandaag nog kan aanraken.

Over Hübichs goedheid vertelt men in Grund een verhaal dat telkens weer werd doorgegeven. Ooit leefde daar een arme mijnwerker met zijn vrouw en zeven kleine kinderen. Toen de man lang ziek lag en er geen loon meer binnenkwam, werd de nood zo groot dat de vrouw het bos in ging om dennenappels te rapen en die tegen brood te ruilen. Van wanhoop weende ze, tot een klein manneke met een grijze baard bij haar kwam en vroeg wat haar scheelde.

Het raadde haar aan te zoeken bij de Hübichenstein. Daar vielen de appels van alle kanten in haar korf, en de terugweg woog zwaar als steen. Thuis zag ze waarom: elke appel was van zuiver zilver. De volgende dag keerde ze terug om te danken. Hübich gaf haar een bosje kruiden en droeg haar op er thee van te koken. Nog in datzelfde uur week de ziekte van de mijnwerker. Voortaan leefde het gezin in bescheiden welstand en vergat niet zelf ook van zijn deel af te staan aan anderen in nood.

Slechts één ding duldde Hübich niet: dat iemand zijn rots beklom. Eens klom de zoon van de boswachter ondanks alle waarschuwingen naar boven en pochte van bovenaf over zijn daad. De dwergenkoning bande hem vast aan de steen, tot de wanhopige vader om erbarmen smeekte. Hübich toonde mildheid: zijn dwergen vormden met hun lichamen een levende ladder en droegen de knaap naar beneden. Als dank mocht die zoveel zilverstukken nemen als hij dragen kon, en liet daarmee in Grund de Sint-Antoniuskerk bouwen, die er vandaag nog aan de markt staat.

Waarom Hübich het klimmen zo streng verbood, verraadt de sage ook: hij kon alleen over de rots heersen en op aarde rondgaan zolang de grootste van zijn twee naalden hoger bleef dan de kleinere. In de Dertigjarige Oorlog rukten soldaten uit het leger van Tilly aan en schoten uit pure baldadigheid de top van de grootste naald eraf, tot die lager was dan de andere. Sindsdien is de ban gebroken, en de dwergenkoning Hübich heeft geen mens meer gezien. In Bad Grund echter geldt hij tot op heden als de heimelijke schutspatroon van de stad.