Aletta Jacobs

Aletta was zeventien en wilde dokter worden zoals haar vader Abraham Jacobs — huisarts in Sappemeer. Haar broers steunden haar; haar vader steunde haar; de Universiteit van Groningen weigerde, omdat zij vrouw was. Aletta zat één week op haar kamer, niet etend, niet pratend.

Anna Jacobs ging op de zevende avond naar Aletta’s kamer. Zij zei: «Aletta, ik heb gewacht. Niemand wacht op een vrouw die wil studeren. Niet de universiteit, niet de samenleving, niet de tijd. Wacht zelf niet. Schrijf een brief aan minister Thorbecke, leg uit waarom je arts moet worden, en stuur hem morgen.» Aletta schreef. Thorbecke antwoordde drie weken later: zij mocht studeren bij wijze van proef. In 1871 begon zij. In 1879 was zij arts.

Anna Jacobs stierf in 1888. Aletta zorgde voor 200.000 Nederlanders in haar carrière, opende de eerste anticonceptiekliniek in 1881 in Amsterdam, en was één van de pioniers van vrouwenkiesrecht (1919). De Sappemeerse traditie houdt vol: de moeder maakte de dochter; de dochter maakte de Nederlandse vrouw vrij. Anna’s woorden zijn in 1991 op een gevelsteen aan het geboortehuis aangebracht.