Ego en Ega van Zeewolde

Toen de Flevopolder pas drooggemalen lag en het laatste land van Nederland werd genoemd, kwamen begin jaren tachtig kunstenaars uit alle wereldhoeken om er hun beelden te plaatsen. Eind 1987 stelde de Amerikaan Tim Hawkinson twee betonnen figuren op aan het Wolderwijd. Ego, mannelijk, op de Flevolandse oever. Ega, vrouwelijk, op de Veluwse oever, schuin tegenover Ego, op anderhalve kilometer afstand. Beiden hadden een open hart in de borst.

De kunstenaar zei: «Het zijn twee zelven die naar elkaar kijken. Wie het van afstand goed bekijkt, ziet hoe ego en ega — in het Latijn beiden «ik» en «echtgenote» — tegenover elkaar staan zonder elkaar te kunnen bereiken.» De provincie betaalde, de pers schreef. Daarna vergat men het.

Twintig jaar later, in de jaren 2010, kwam in de Zeewolder jongerenbladen een verhaal op gang. Wie op valavond, in juni en juli, op de Veluwsezijdedijk wandelde en naar Ego keek, zag hoe Ego langzaam zijn hart uit zijn borst tilde, het een seconde voor zich hield, en weer terugplaatste — alsof hij iets naar Ega zond. En als je je daarna omdraaide en naar Ega keek, zag je dat ook zij haar hart even uit haar borst tilde — in antwoord.

Geen camera kon het ooit bevestigen. Wie het probeerde te filmen, zag op het scherm alleen onbeweeglijke beton. Doch wie er met eigen ogen ging staan kijken, zag het. De Zeewolder jongeren ontdekten al snel dat het werkte als liefdesproef: ging je ’s avonds met je nieuwe vriend of vriendin naar Ego en zagen jullie allebei het hart bewegen, dan was het serieus. Zag één van jullie het niet, dan ging de zaak niet ver.

De gemeente Zeewolde heeft de beelden inmiddels op TripAdvisor staan, en wandelaars uit Amsterdam komen er met de auto naar toe in de juiste avondzon. De volkssage van het wisselende hart is sinds 2018 opgenomen in het cursusboek «Verhalen van Flevoland» voor de basisschool, naast de oudere verhalen van Schokland en Urk — vreemd, want hier op de polder is alles nieuw. Doch zegt men in Zeewolde: «Het maakt niet uit dat de polder pas zestig jaar oud is. De mens vindt overal sagen, ook waar er geen geschiedenis ligt.»

De kunstenaar Hawkinson is in 2024 gestorven, hoogbejaard. Zijn beelden staan nog. En de Zeewolder jongeren beweren tot vandaag, zelfs in 2026, dat de harten op valavond bewegen. Misschien beleven ze het liefdesgeloof zelf, in een land dat geen eigen volksgeloof heeft kunnen erven.