Shield
Kimswerd, Fryslân

Grutte Pier van Kimswerd

Tier 0+ - Publiek 3 min Legende
Flag
Advertentie
OthalaOthalaHandgebouwde websites die je zelf bezit

In het dorp Kimswerd, onder de rook van Harlingen, leefde rond 1515 een boer die de geschiedenis in zou gaan als Grutte Pier: Grote Pier. Zolang men hem met rust liet, was hij een vreedzaam man. Maar toen vreemde soldaten zijn hoeve platbrandden, werd uit die boer een reus van een opstandeling.

HW HW

1 De brand te Kimswerd

Het waren jaren van oorlog en verwarring. Vreemde krijgsbenden trokken plunderend door Friesland, en in 1515 staken soldaten de hoeve van Pier in brand. Bij die overval verloor hij, zo gaat het verhaal, alles wat hem lief was. De vreedzame landbouwer stond op met een woede die niet meer te blussen was. Hij verzamelde ontheemde boeren en vissers om zich heen, de bende die de Arumer Zwarte Hoop ging heten, en trok ten strijde voor de Friese vrijheid, te land en ter zee.

2 Het zwaard en de spreuk

Over zijn kracht werd al bij zijn leven overdreven verteld. Men zei dat hij met één slag van zijn reuzenzwaard meerdere mannen tegelijk velde, en dat hij een geldstuk tussen duim en wijsvinger kon dubbelvouwen. Op zijn schepen liet hij gevangenen een Friese tongbreker uitspreken, «Bûter, brea en griene tsjiis»: wie ze niet vlot kon zeggen, werd als vijand behandeld. Toch won ook Pier de oorlog niet. Ontgoocheld legde hij het bevel neer en stierf omstreeks 1520, in zijn bed. Wat bleef, was de legende: de zachtaardige boer die pas een reus werd toen men hem alles ontnam, en die in Friesland tot vandaag het gezicht is van de vrijheidsdrang.

Bron: Friese kronieken; overlevering rond Pier Gerlofs Donia (ca. 1480-1520); het zwaard in het Fries Museum, Leeuwarden.
Wist je dat? In het Fries Museum in Leeuwarden hangt een zwaard van meer dan twee meter en ruim zes kilo dat aan Grutte Pier wordt toegeschreven. Om vriend van vijand te scheiden liet hij mensen een Friese spreuk zeggen: wie ze niet vlot kon uitspreken, was volgens hem geen echte Fries.
Heimweer Heimweer

Heimweer.be — Europees Erfgoed Bewaard