Shield
Groningen, Groningen

De Kijk in ’t Jatstraat in Groningen

Tier 0+ - Publiek 2 min Sage
Flag
Advertentie
OthalaOthalaHandgebouwde websites die je zelf bezit

De Kijk in ’t Jatstraat in Groningen is sinds de 15e eeuw zo genoemd. De volkse verklaring: vanuit een raam in deze straat keek men in 1490 onbedoeld in de jat — gewestelijk voor «privaat» — van hertogin Anna van Bourgondië.

HW HW

1 De toren

Het noordelijke huis van de straat had op de tweede verdieping een raam dat uitkeek op een binnentuin van het hertogelijk paleis. In die tuin stond, sinds de bouw, een houten privaat-toren met één raam aan de straatkant.

2 Wat de bediende zag

Een bediende uit het noordhuis keek op een ochtend in 1490 toevallig en zag hertogin Anna van Bourgondië door het privaat-raam. Hij vertelde het zijn collega; die vertelde het buurman; binnen een week kende heel Groningen het feit. De stad noemde de straat sindsdien spottend de Kijk in ’t Jatstraat. Het paleis liet het privaat-raam dichtmetselen. Te laat: de naam bleef.

Anna stierf in 1493 op haar negenentwintigste, niet door schaamte, maar aan kraamvrouwenkoorts. De stad behield de straatnaam uit eerbied voor de hertogin van Bourgondië (officieel sinds 1495 in de stadskaarten). Tot vandaag heet de straat zo. Wie de geschiedenis kent, kijkt richting het noordhuis. Wie de geschiedenis niet kent, ziet alleen een straatnaam.

Bron: Gronings stadsarchief; Sinninghe.
Wist je dat? De straat (officieel sinds 1490 vermeld) is genoemd naar «jat», oudgronings voor privaat. De volksetymologie verklaart de naam met een hofschandaal.
Heimweer Heimweer

Heimweer.be — Europees Erfgoed Bewaard