Halina en de Tataren

In de dertiende eeuw trokken de Tataren plunderend door Klein-Polen. Ze verwoestten dorp na dorp en stonden ten slotte voor Sandomierz, hoog op zijn heuvel boven de Wisła. De muren waren sterk, maar de stad was klein en de belegeraars talrijk.

De burgers hielden stand, maar het voedsel raakte op en de hoop slonk. De Tataren wisten dat honger de poorten sneller zou openen dan een stormloop, en wachtten geduldig af.

Onder de belegerden was een jong meisje uit het nabije dorp Krępa, Halina genaamd. Zij kende het net van kelders en gangen dat de kooplui onder de stad hadden uitgehakt, en zij bedacht een plan zo koen dat de raad eerst aarzelde.

Halina liet zich buiten de muren zien en bood de Tataren aan hun een geheime weg de stad in te wijzen. De aanvoerders, gretig naar een snelle buit, geloofden haar en volgden het meisje één voor één de nauwe ingang in, dieper en dieper de aarde in.

In de duisternis van de gangen raakten de Tataren verward. De doorgangen splitsten en kronkelden, en Halina leidde hen almaar verder van de uitgang weg, tot ze hopeloos verstrikt zaten onder de stad. Boven sloten de burgers de ingangen en maakten de vijand onschadelijk.

Sandomierz was gered, maar Halina keerde niet terug uit het donker; met de vijand vond ook zij daar haar einde. De stad vergat haar niet. Nog altijd draagt men in Sandomierz de herinnering aan het meisje dat de dood inging opdat de stad zou leven.