De zegegodin op de Brandenburger Tor

21 december 1806. Napoleon was één maand in Berlijn, regeerde Pruisen via een militair gouvernement. Hij riep beeldhouwer Schadow op het paleis Unter den Linden en zei: «De Quadriga is mooi. Ik neem haar mee. Hangt af van jouw werk; doe je niet dwars, dan wordt zij gerespecteerd.» Schadow was achtenveertig, hoofd van de Berlijnse Akademie. Hij protesteerde één maal, gaf in. Twaalf Franse soldaten klommen op de tor, demonteerden de Quadriga in één dag. Twaalf houten kisten reisden in drie weken naar Parijs. Daar werd zij in een Louvre-loods opgeslagen, niet uitgestald.

3 april 1814. Pruisische troepen onder Blücher waren in Parijs. Generaal Blücher vond de Quadriga in de loods, één kist met «P» geschilderd. Hij zei: «P van Preussen. Naar huis.» De Quadriga reisde met de Pruisische troepen terug. Zij werd op 7 augustus 1814 weer op het Brandenburger Tor geplaatst, met één verandering: Schinkel had op de scepter van Victoria een ijzeren kruis (Eisernes Kreuz) toegevoegd, symbool van de Pruisische bevrijding. De Berlijners noemden Victoria sinds 1814 «Retour-Victoria». In WO II werd zij door bombardementen volledig vernietigd; de gietmal werd in West-Berlijn bewaard. In 1958 werd zij opnieuw gegoten uit het originele gietijzer en op het Tor geplaatst. Sinds de val van de Muur in 1989 staat de Quadriga symbolisch voor heel Duitsland. Berlijn-traditie: «Een zegegodin reist soms tegen wil en dank. Maar zij keert terug. Een stad die haar Victoria verliest is niet verloren; zij wacht. Veertien jaar als nodig.»