Shield
Fryslân, Fryslân

Het feestmaal en de muziek

Tier 0+ - Publiek 2 min Sprookje
Flag
Advertentie
OthalaOthalaHandgebouwde websites die je zelf bezit

Een Friese variant van het «dwaze wens»-sprookje (verwant ATU 750). Een bedelaar wordt op een feestmaal in een kasteel uitgenodigd; hij vraagt aan het einde geen geld, geen brood, maar alleen wat hij in zijn buik en oren meenam. De adellijke gastheer leert dat de minste vraag de grootste rijkdom is.

HW HW

1 De bedelaar en het feestmaal

Op het slot van de heer Van Cammingha bij Wirdum werd in 1583 het feestmaal van Sint-Marcus gevierd. De heer beval dat één bedelaar uit het naburige dorp uitgenodigd mocht worden. De jongste van zijn knechten ging naar het dorp en bracht een oude bedelaar mee, Sjouke geheten. Sjouke werd in fluweel gekleed en aan de tafel van de heer gezet. Hij at, hij dronk, hij hoorde de luitspelers en de fluitisten. Hij sprak met niemand.

2 De vraag aan het einde

Toen het feest om was, vroeg de heer Van Cammingha: «Sjouke, gij hebt vandaag mijn brood gegeten en mijn muziek gehoord. Wat wilt gij meenemen naar uw bedelhut? Geld? Een mantel? Een paar laarzen? Een kalf?» Sjouke schudde het hoofd. «Heer, ik heb genoeg meegenomen.» De heer drong aan. Sjouke zei: «Ik heb in mijn buik het feestmaal, en in mijn oren de muziek. Geen mens kan dat van mij wegnemen. Ik draag rijkdom met mij die geen rover kan stelen.»

3 De heer en zijn schat

De heer Van Cammingha lachte eerst, dan dacht hij. Drie maanden later vielen de Spanjaarden binnen. Het kasteel werd geplunderd; de heer raakte zijn goud, zijn marmeren vloeren, zijn fluweel kwijt. Hij vluchtte met één knecht naar het bedelaarskwartier en klopte op de hut van Sjouke. Sjouke nam hem op, gaf hem brood, en sprak: «Heer, ik heb maar weinig. Doch wat zij u afnamen, kunnen zij mij niet afnemen. Welkom op mijn feestmaal.» De heer leefde tot zijn dood bij Sjouke en zei tot iedereen die hem vroeg waarom hij het beste in een bedelaarshut had gevonden: «De minste vraag is de grootste rijkdom.»

Bron: Friese mondelinge traditie; J.P. Wiersma (1934); ATU 750.
Wist je dat? In de Friese hofkringen van de zestiende eeuw werd een «feestmaal en de muziek» (it mâl mei it spul) aangeboden aan iedere bedelaar op de naamdag van de heer of vrouwe van het kasteel. Het sprookje is daar mogelijk uit ontstaan.
Heimweer Heimweer

Heimweer.be — Europees Erfgoed Bewaard