De Prinzenraub van Altenburg

De wortels van de roof lagen in de Saksische Broederoorlog (1446–1451), waarin keurvorst Friedrich II de Zachtmoedige en zijn broer Wilhelm elkaar vijf jaar lang bestreden. Ridder Kunz von Kaufungen vocht aan de zijde van de keurvorst, werd in die strijd gevangengenomen en moest zijn losgeld van vierduizend gulden uit eigen zak betalen. Na de vrede eiste hij dat geld terug, samen met een vergoeding voor zijn verwoeste goederen en voor het landgoed dat hij als pand had gehouden.

Friedrich weigerde, en een scheidsgerecht stelde de ridder in 1455 in het ongelijk. Kunz verliet het hof met de woorden dat hij zich dan zelf recht zou verschaffen, en smeedde een plan met de edellieden Wilhelm von Mosen en Wilhelm von Schönfels. De omgekochte keukenjongen Hans Schwalbe meldde hun dat de keurvorst op 7 juli naar Leipzig zou reizen en dat in het slot van Altenburg slechts keurvorstin Margaretha en een handvol dienaren achterbleven. Die nacht zou de burcht vrijwel onbewaakt zijn.

In de nacht van 7 op 8 juli 1455 zetten Kunz en zijn ruiters hun ladders tegen de slotmuur. Ze drongen de slaapvertrekken binnen en grepen de prinsen uit hun bedden. In de haast namen ze eerst de jonge graaf von Barby mee, die naast Albrecht sliep; Kunz keerde terug en haalde alsnog de juiste prins. Keurvorstin Margaretha riep vanaf het venster om genade, maar de rovers verdwenen al in het donker. Kort daarna luidden de stormklokken van Altenburg, en van dorp tot dorp werd het alarm doorgegeven: overal werden wegen en bruggen bezet. De ijlings gewaarschuwde keurvorst keerde uit Leipzig terug en liet in het hele land een klopjacht openen op de rovers.

De rovers splitsten zich op om sneller de Boheemse grens te bereiken. Kunz reed met Albrecht door het Ertsgebergte. Bij het klooster Grünhain, nabij Elterlein, hield hij halt om de uitgeputte en hongerige prins bessen te laten plukken. Daar werkte de kolenbrander Georg Schmidt bij zijn meiler. De jongen riep hem toe wie hij was, en toen Kunz zijn zwaard trok, sloeg de kolenbrander hem met zijn schoorhaak neer. Met hulp van andere kolenbranders en knechten van het klooster werd Kunz overmeesterd, en Albrecht werd in veiligheid gebracht.

De tweede groep hield zich met Ernst drie dagen schuil in een bosgrot bij Hartenstein, die sindsdien de Prinzenhöhle heet. Toen Mosen en Schönfels vernamen dat Kunz gevangen was, begonnen ze te onderhandelen: op 11 juli gaven ze de prins ongedeerd vrij in ruil voor vrijgeleide. Zo keerden beide prinsen binnen een week ongedeerd naar hun moeder in Altenburg terug. Kunz von Kaufungen werd naar Freiberg gevoerd en daar op 14 juli 1455 op de markt onthoofd, amper een week na zijn overval.

De keurvorst ontbood de kolenbrander en vroeg hoe hij de geharnaste ridder had overwonnen. «Ik heb hem duchtig getrillert,» antwoordde Schmidt in zijn dialect — ik heb hem afgerost. Als loon kreeg hij een vrij Köhlergut bij Zwickau, vrijstelling van lasten en het recht op vrij brandhout, en zijn nakomelingen droegen voortaan de erenaam Triller.

De geroofde prinsen werden de stamvaders van twee vorstenhuizen: Ernst van de Ernestijnse linie, waaruit de Thüringse hertogdommen voortkwamen, en Albrecht van de Albertijnse linie, die later de koningen van Saksen leverde. In Altenburg wordt de Prinzenraub tot op vandaag herdacht met spelen en optochten rond het Residenzschloss.